Monastyr David Gareja był świadkiem tragicznych i radosnych losów Gruzji, które odcisnęły na nim swe piętno.
Gruzja, kraj leżący nad Morzem Czarny, którym tak fascynował się Ryszard Kapuściński, kojarzy się ludziom przede wszystkim z konfliktami z Rosją i wewnętrznymi problemami, biedą i miernotą. Jest to zasługa m.in. sowietów, którzy czegokolwiek dotknęli obracali to w perzynę. A przecież tradycje i kultura Gruzji sięgają czasów, kiedy w Europie panowały barbarzyńskie plemiona (słowo to wywodzi się z Greki, barbaros, i oznaczało nie mówiący po Grecku). Szczęściem i nieszczęściem Gruzji jest jej położenie. Z jednej strony przepiękny region (patrz:Gruzja – legenda o siedzibie boga), wiecznie ośnieżony Kaukaz, ciepłe morze (średnia temperatura latem 26 st.), klimat typowy dla krajów południowych. Z drugiej strony te zalety kusiły super mocarstwa (Persja, Turcja, Mongolia a później Rosja), które regularnie najeżdżały i podbijały ten kraj. Utrudniło to wytworzenie silnej kultury i poczucia tożsamości narodowej).
Kultura gruzińska pełna jest naleciałości po wpływowych sąsiadach. Począwszy od wspomnianej starożytnej Grecji, która miała kolonie na wybrzeżach Morza Czarnego, poprzez Cesarstwo Rzymskie, aż po Rosję sowiecką. W międzyczasie miała miejsce inwazja perska w VI wieku oraz mongolska w XIII. Chrześcijaństwo, które jest główną religią Gruzji, miało ogromny wpływ na ukierunkowanie sztuki. Gruzińskie ikony należą do najznamienitszych przykładów sztuki sakralnej, podobnie freski klasztorach i monastyrach.
Monastyr David Gareja, jeden z najstarszych i najwięszych obiektów tego typu, został założony przez jednego z Trzynastu Ojców Asyryjskich, którzy przybyli do Gruzji celem umacniania chrześcijaństwa. Zgodnie z tradycją pustelników, Gareja postanowił założyć monastyr na odludnych stokach góry Gareji. Było to w VI wieku. Składa się on z setek komnat (doliczono się około 5000), kaplic, kościółków. Wiele z nich zostało wykutych w skale przez samych mnichów; stawianie większych obiektów zlecano budowniczym. Od VI do XIX wieku monastyr był rozbudowywany (najmłodsza część, wieża św. Jana Chrzciciela, powstała w pierwszej pierwszej dekadzie XIX wieku). W międzyczasie monastyr był niszczony (m. in. przez Mongołów) i odbudowywany przez gruzińskich królów. Przetrwał perską okupację w 1615 roku (wszyscy mnisi zostali zabici). Podczas okupacji sowieckiej monastyr został całkowicie zamkniety. Od 1948 obszar wokół klasztoru był terenem szkoleniowy dla wojsko sowieckich, bo doprowadziło do częściowego zniszczenia monastyru. Ściany monastyru pokrywały freski, które częściowo zachowały się do dziś (najstarze datuje się na VIII wiek). Ogrom tego miejsca i jego dostojność przypominają o jego kluczowym znaczeniu dla kultury duchowej Gruzji (przez długi czas był on miejscem pielgrzymek). Znaczenie kulturowe tego miejsca doceniło UNESCO, wpisując je na listę dziedzictwa światowego.
